میل سوپاپ و اسبک سوپاپ
میل سوپاپ و اسبک سوپاپ
میلسوپاپ و اسبک سوپاپ چیست؟
این دو قطعه از اجزای اصلی مکانیزم سوپاپ در موتور هستند و وظیفهشان این است که سوپاپهای هوا و دود را در زمان درست باز و بسته کنند.
1) میلسوپاپ چیست؟
میلسوپاپ یا Camshaft یک شافت فلزی است که روی آن برجستگیهایی به نام بادامک وجود دارد.
این بادامکها هنگام چرخش، به قطعات سوپاپ فشار میآورند و باعث باز شدن سوپاپها میشوند.
وظیفه میلسوپاپ:
- کنترل زمان باز و بسته شدن سوپاپها
- هماهنگی ورود هوا و سوخت
- هماهنگی خروج دود
- تأثیر مستقیم روی قدرت، مصرف سوخت و نرمی کارکرد موتور
به زبان ساده:
میلسوپاپ مثل فرماندهنده سوپاپها است.
2) اسبک سوپاپ چیست؟
اسبک سوپاپ یا Rocker Arm قطعهای اهرمی است که نیروی میلسوپاپ را به سوپاپ منتقل میکند.
یعنی:
- میلسوپاپ میچرخد
- بادامک به اسبک فشار میآورد
- اسبک این فشار را به ساق سوپاپ منتقل میکند
- سوپاپ باز میشود
بعد از برداشته شدن فشار:
- فنر سوپاپ، سوپاپ را میبندد
- اسبک به حالت قبلی برمیگردد
تفاوت میلسوپاپ و اسبک سوپاپ
میلسوپاپ:
- قطعه چرخشی اصلی
- دارای بادامک
- فرمان باز و بسته شدن را ایجاد میکند
اسبک سوپاپ:
- قطعه واسطه و اهرمی
- نیروی میلسوپاپ را به سوپاپ میرساند
- در بعضی موتورها وجود دارد و در بعضی کمتر یا با طراحی متفاوت
میلسوپاپ دقیقاً کجاست؟
بسته به نوع موتور، محل آن فرق میکند:
در موتور OHV
- میلسوپاپ داخل بلوک موتور است
- نیرو از طریق میل تایپیت و اسبک به سوپاپ میرسد
در موتور OHC / DOHC
- میلسوپاپ روی سرسیلندر است
- ممکن است مستقیم به تایپیت فشار بدهد
- یا از طریق اسبک به سوپاپ نیرو منتقل کند
اجزای مرتبط با میلسوپاپ و اسبک
این قطعات معمولاً کنار هم در یک خانواده قرار میگیرند:
- میلسوپاپ
- چرخدنده یا پولی میلسوپاپ
- یاتاقان میلسوپاپ
- کپه میلسوپاپ
- اسبک سوپاپ
- شفت اسبک
- پیچ تنظیم اسبک
- تایپیت / استکان تایپیت
- سوپاپ
- فنر سوپاپ
علائم خرابی میلسوپاپ
اگر میلسوپاپ مشکل داشته باشد ممکن است این موارد دیده شود:
- افت قدرت موتور
- بد کار کردن موتور
- صدای غیرعادی از سرسیلندر
- ریپ زدن
- افزایش مصرف سوخت
- باز و بسته نشدن درست سوپاپها
- خوردگی بادامکها
علائم خرابی اسبک سوپاپ
خرابی اسبک معمولاً این نشانهها را دارد:
- صدای تقتق از بالای موتور
- بد کار کردن موتور
- لقی در مکانیزم سوپاپ
- باز نشدن کامل سوپاپ
- ساییدگی محل تماس
- شکستگی یا ترک در اسبک
تفاوت اسبک با تایپیت
این سؤال خیلی مهم است چون در دستهبندی محصول زیاد اشتباه میشود.
اسبک سوپاپ:
- اهرمی است
- نیرو را منتقل میکند
تایپیت:
- قطعهای است که بین میلسوپاپ و سوپاپ/اسبک قرار میگیرد
- میتواند مکانیکی یا هیدرولیکی باشد
- برای انتقال نرمتر نیرو و تنظیم لقی استفاده میشود