سنسور ضربه ناک، سنسور دریچه گاز

سنسور ضربه (ناک) و سنسور دریچه گاز

دو سنسور بسیار مهم در عملکرد موتور هستند. سنسور ناک وظیفه تشخیص ضربه و احتراق ناقص را دارد و سنسور دریچه گاز میزان باز شدن دریچه گاز را اندازه‌گیری می‌کند.

1) سنسور ضربه (Knock Sensor – سنسور ناک)

سنسور ناک چیست؟

سنسور ناک قطعه‌ای است که روی بلوک موتور نصب می‌شود و لرزش‌ها و ضربه‌های غیرطبیعی ناشی از احتراق زودرس یا بدسوزی را تشخیص می‌دهد.

این اطلاعات مستقیماً برای ECU ارسال می‌شود تا جلوی آسیب موتور گرفته شود.

وظیفه سنسور ناک

تشخیص ضربه و صدای تق‌تق ناشی از ناک
تنظیم زمان جرقه‌زنی توسط ECU
جلوگیری از آسیب پیستون و شاتون
کاهش مصرف سوخت و بهبود راندمان
کمک به عملکرد نرم موتور

وقتی ناک اتفاق می‌افتد، ECU فوراً زمان جرقه را دیرتر می‌کند تا ضربه از بین برود.

محل نصب

معمولاً روی:

بلوک سیلندر
نزدیک محفظه احتراق
کنار واترپمپ یا منیفولد دود بسته به مدل خودرو

برای تشخیص دقیق لرزش باید مستقیماً به بلوک موتور پیچ شود.

علائم خرابی سنسور ناک

افت شتاب
افزایش مصرف سوخت
روشن شدن چراغ چک
صدای تق‌تق (ناک) در شتاب‌گیری
بد کار کردن موتور
ثبت خطاهای P0325 ،P0326 ،P0327

اگر سنسور ناک خراب شود ECU زمان جرقه را دیرتر می‌کند و موتور تنبل می‌شود.

نام‌های رایج بازار

سنسور ناک
سنسور ضربه
Knock Sensor
سنسور كوبش
سنسور لرزش موتور

سنسور ناک لرزش‌ها و ضربه‌های ناشی از احتراق ناقص را تشخیص داده و ECU را از وقوع ناک مطلع می‌کند تا زمان جرقه‌زنی اصلاح شود.

2) سنسور دریچه گاز (TPS – Throttle Position Sensor)

سنسور دریچه گاز چیست؟

سنسور دریچه گاز یا TPS قطعه‌ای است که میزان باز و بسته شدن دریچه گاز را اندازه‌گیری می‌کند.

این اطلاعات مستقیم به ECU فرستاده می‌شود تا مقدار سوخت، دور آرام و شتاب را تنظیم کند.

در خودروهای دارای دریچه گاز برقی، TPS بخشی از مجموعه دریچه گاز است.

در دریچه گاز مکانیکی، TPS جدا و قابل تعویض است.

وظیفه سنسور دریچه گاز

اندازه‌گیری زاویه بازشدن دریچه گاز
کنترل شتاب و پاشش سوخت
تنظیم دور آرام
کمک به تعویض دنده در برخی گیربکس‌های اتوماتیک
جلوگیری از کپ و ریپ موتور
تنظیم جرقه و هوا بر اساس درخواست راننده

محل نصب

روی بدنه دریچه گاز
بخشی از مجموعه دریچه گاز در نوع برقی
نصب با دو پیچ یا خار روی دریچه در نوع مکانیکی

علائم خرابی سنسور دریچه گاز

کپ کردن در شتاب
ریپ زدن
نوسان دور موتور
روشن شدن چراغ چک
مصرف سوخت بالا
تأخیر در شتاب‌گیری
گیر کردن دور بالا
دور آرام نامنظم
ثبت خطاهای P0120 تا P0124

دلیل خرابی

فرسودگی داخلی پتانسیومتر
روغن‌زدگی دریچه گاز
خرابی سیم‌کشی
کثیفی دریچه گاز
سایش ناشی از کارکرد طولانی

نام‌های رایج بازار

سنسور دریچه گاز
TPS
سنسور موقعیت دریچه گاز
سنسور پدال گاز (در گاز برقی)
سنسور زاویه گاز

سنسور دریچه گاز (TPS) زاویه باز شدن دریچه گاز را اندازه‌گیری کرده و ECU با استفاده از این داده‌ها شتاب، دور آرام و مقدار سوخت را تنظیم می‌کند.

تفاوت سنسور ناک و سنسور دریچه گاز

مورد سنسور ناک سنسور دریچه گاز

وظیفه	تشخیص ضربه موتور	تشخیص زاویه دریچه گاز
محل نصب	روی بلوک موتور	روی دریچه گاز
تاثیر در کارکرد موتور	تنظیم زمان جرقه	تنظیم سوخت، شتاب و دور آرام
علائم خرابی	صدای ناک، افت شتاب	کپ، نوسان، مصرف بالا
ارتباط با راننده	غیرمستقیم	مستقیم (ورودی شتاب)
نوع	ارتعاشی / پیزوالکتریک	پتانسیومتر / سنسور زاویه