کوئل (تکی، دوبل، مدادی و ...)

کوئل (تکی، دوبل و مدادی و ...)

کوئل یا بوبین جرقه قطعه‌ای در سیستم احتراق است که وظیفه دارد برق ۱۲ ولت باتری را به ولتاژ بسیار بالا تبدیل کند تا شمع بتواند جرقه لازم برای احتراق مخلوط هوا و سوخت را ایجاد کند.

به زبان ساده:

کوئل = تقویت‌کننده برق برای ساخت جرقه شمع

وظیفه کوئل

کوئل برق ضعیف باتری را به ولتاژی در حد چند هزار تا چند ده‌هزار ولت تبدیل می‌کند تا:

• شمع جرقه بزند
• احتراق کامل انجام شود
• موتور روان کار کند
• مصرف سوخت و آلایندگی کنترل شود

اگر کوئل درست کار نکند، جرقه ضعیف می‌شود و موتور بد کار می‌کند.

کوئل چگونه کار می‌کند؟

داخل کوئل دو سیم‌پیچ اصلی وجود دارد:

• سیم‌پیچ اولیه
• سیم‌پیچ ثانویه

با قطع و وصل شدن جریان توسط ECU یا ماژول احتراق، میدان مغناطیسی ایجاد و سپس فرو می‌ریزد و در نتیجه ولتاژ بالا تولید می‌شود.

این ولتاژ بالا به شمع می‌رسد و جرقه ایجاد می‌کند.

انواع کوئل خودرو

کوئل‌ها از نظر ساختار و نحوه جرقه‌زنی چند نوع اصلی دارند:

1) کوئل تکی

در این نوع، هر کوئل معمولاً مسئول یک سیلندر است.

ویژگی‌ها:

• معمولاً برای هر شمع یک کوئل جداگانه وجود دارد
• دقت جرقه بالاتر است
• خرابی یک کوئل فقط روی همان سیلندر اثر می‌گذارد
• در بسیاری از خودروهای جدید استفاده می‌شود

نام‌های رایج:

• کوئل تکی
• کوئل مستقل
• کوئل هر سیلندر

2) کوئل دوبل

در این نوع، یک کوئل برای دو سیلندر کار می‌کند.

ویژگی‌ها:

• معمولاً دو خروجی جرقه دارد
• در برخی خودروها به‌صورت یک پک کوئل با دو مدار داخلی دیده می‌شود
• رایج در بعضی خودروهای انژکتوری

کاربرد:

• کاهش تعداد قطعات نسبت به کوئل تکی
• ساختار ساده‌تر نسبت به چند کوئل جداگانه

3) کوئل مدادی

کوئل مدادی یا کوئل قلمی نوعی کوئل تکی است که مستقیماً روی شمع قرار می‌گیرد.

ویژگی‌ها:

• بدون وایر شمع
• نصب مستقیم روی شمع
• انتقال بهتر ولتاژ
• افت انرژی کمتر
• دقت بالاتر در جرقه‌زنی
• ظاهر باریک و کشیده شبیه مداد

مزایا:

• خرابی و افت ناشی از وایر شمع حذف می‌شود
• عملکرد احتراق بهتر می‌شود
• مناسب موتورهای جدیدتر

نام‌های رایج:

• کوئل مدادی
• کوئل قلمی
• Coil on Plug

4) کوئل بلوکی / کوئل پک

در این نوع، چند کوئل در یک مجموعه قرار دارند.

ویژگی‌ها:

• ممکن است برای 2، 3 یا 4 سیلندر در یک بلوک باشد
• روی موتور به‌صورت یک مجموعه نصب می‌شود
• در بعضی خودروها به آن کوئل دوبل هم می‌گویند، ولی همیشه یکی نیست

تفاوت با دوبل:

• کوئل دوبل بیشتر به نوع عملکرد برای دو سیلندر اشاره دارد
• کوئل پک بیشتر به فرم مجموعه‌ای و بلوکی اشاره دارد

5) کوئل سیستم دلکو

در خودروهای قدیمی‌تر، کوئل برق ولتاژ بالا را تولید می‌کند و سپس این برق از طریق دلکو و وایرها بین شمع‌ها توزیع می‌شود.

ویژگی‌ها:

• رایج در خودروهای کاربراتوری و قدیمی
• ساختار سنتی‌تر
• وابسته به دلکو، وایر و چکش برق/پلاتین در مدل‌های قدیمی‌تر

تفاوت انواع کوئل در یک نگاه

نوع کوئل                      تعداد سیلندر تحت پوشش        محل نصب           وایر شمع

علائم خرابی کوئل

• ریپ زدن خودرو
• لرزش موتور
• بد کار کردن در دور آرام
• کاهش شتاب
• افزایش مصرف سوخت
• روشن شدن چراغ چک
• خام‌سوزی
• استارت خوردن ولی روشن نشدن
• کپ کردن هنگام گاز دادن
• میس‌فایر

علت خرابی کوئل

• گرمای زیاد موتور
• نوسان برق
• خرابی شمع و فشار بیش از حد به کوئل
• نفوذ روغن یا آب
• فرسودگی سیم‌پیچ داخلی
• سوکت یا سیم‌کشی معیوب
• استفاده از قطعات بی‌کیفیت

تعریف فروشگاهی کوتاه

کوئل

کوئل خودرو قطعه‌ای در سیستم احتراق است که برق ۱۲ ولت را به ولتاژ بالا برای ایجاد جرقه در شمع تبدیل می‌کند. این قطعه بسته به طراحی موتور در انواع تکی، دوبل، مدادی (قلمی)، بلوکی و دلکویی عرضه می‌شود.

«کوئل مدادی»

• «کوئل قلمی»
• «کوئل تکی»
• «کوئل دوبل»

کوئل

• کوئل تکی
• کوئل مدادی / قلمی
• کوئل دوبل
• کوئل بلوکی / پک
• کوئل دلکویی

جمع‌بندی کوتاه

• کوئل تولیدکننده ولتاژ بالای جرقه است
• کوئل تکی برای یک سیلندر
• کوئل دوبل برای دو سیلندر
• کوئل مدادی نوعی کوئل تکی با نصب مستقیم روی شمع
• کوئل پک مجموعه‌ای از چند کوئل در یک بلوک
• کوئل دلکویی مربوط به سیستم‌های قدیمی‌تر