loader image
0%
در حال بارگزاری مجله خبری باک

خودرو پیکان از آغاز تا پایان

در دهه چهل خورشیدی، ایران نخستین گام ها را به سمت صنعتی شدن بر می داشت. با این حال امیدی به تولید خودرو در داخل کشور نبود. حتی با وجود رای زنی هایی که با مدیر عامل جنرال موتورز و رییس هیئت مدیره مرسدس بنز شده بود، ساخت هیچ قطعه ای از ماشین سواری در داخل به سود نمی انجامید و فقط امکان مونتاژ وجود داشت. اما تولید پیکان به دست دو کارآفرین ایرانی خلاف این امر را ثابت کرد. برادران خیامی کار و تولید را از کارواشی در مشهد آغاز و پس از طی یک مسیر پر پیچ و خم، نخستین خودروی ساخت ایران را تولید کردند. با نگاهی به خودرو پیکان از آغاز تا پایان با ما همراه شوید.

خودرو پیکان از آغاز تا پایان

پیکان دولوکس دهه ۴۰ خورشیدی

تولد ایران ناسیونال 

احمد و محمود خیامی در سال های ۱۳۰۳ و ۱۳۰۸ در مشهد متولد شدند. پدرشان علی اکبر خیامی، مردی مذهبی بود که بنگاه باربری داشت. بنگاهی که در دهه ۲۰ خورشیدی تبدیل به یک کارواش و در واقع محل کار برادران خیامی گشت. خیامی ها اما رویاهای بزرگتری داشتند. آن ها در ابتدا در کار تعویض روغن و گازوییل کامیون سرمایه گذاری کردند و کم کم توانستند با خوشنامی و کار سخت، برای خود اعتبار کسب کنند.

در سال ۱۳۳۲ نمایندگی های خودروهای جیپ و بنز را در خراسان گرفتند و بعد در سال ۱۳۳۳ احمد خیامی به این فکر افتاد که دیگر امکان پیشرفت در مشهد وجود ندارد. بنابراین به تهران رفت و مغازه ای در خیابان چراغ گاز (اکباتان) برای فروش خودرو و خرید و فروش لوازم یدکی، اجاره کرد. احمد خیامی سال ۱۳۳۷ به اروپا سفر کرد و مقدار زیادی شاسی اتوبوس سفارش داد تا در ایران برایشان اتاق بسازد. این نقطه تولد اتوبوس های مرسدس بنز در ایران بود. او در بخشی از خاطراتش در کتاب پیکان سرنوشت ما، در این خصوص نوشته:

درآمدم از فروش قطعات یدکی اتومبیل در فروشگاه خیابان اکباتان، با گرفتن نمایندگی لاستیک کانتینانتال، باتری دنا و بعضی قطعات دیگر زیاد شده بود. بنابراین تصمیم گرفتم به آرزوی دیرینه ام یعنی ساختن اتاق اتوبوس، جامه عمل بپوشانم.

در همان سال، شرکت ایران ناسیونال توسط احمد خیامی به ثبت رسید که شروعی بود برای مونتاژ و تولید انواع خودرو. در زمینی که مدتی پیش بین جاده مخصوص و اتوبان کرج خریداری شده بود، ساختمانی برپا شد و محمود خیامی به همراه چند کارگر متخصص برای همکاری در تهران به برادرش پیوست. ایران ناسیونال شروعی موفق داشت و به سرعت بازار اتوبوس و مینی بوس را در ایران قبضه کرد. این شرکت، در دوران آغاز صنعتی شدن ایران تبدیل به یکی از  موفق ترین صنایع داخلی گردید. هم زمان برنامه های نوسازی و مدرنیزاسیون ایران نیز در حال پیشرفت بود. راه های شوسه بین شهری آسفالت می شدند و تقاضا برای مسافرت بیشتر می شد. همچنین با رشد طبقه متوسط شهری، تقاضا برای خرید اتومبیل در ایران افزایش می یافت.

خودرو پیکان از آغاز تا پایان

برادران خیامی موسسان کارخانه ایران ناسیونال (ایران خودرو)

پاییز ۱۳۴۴ در نمایشگاه صنعتی شیراز، ایران ناسیونال نیز حضور چشمگیری داشت و برادران خیامی به عنوان کارآفرینان نمونه در عرصه اتوبوس و مینی بوس سازی مورد تقدیر قرار گرفتند. در همان جا احمد خیامی قول ساخت اتومبیل سواری داخلی را داد و از همان وقت نیز دست به کار شد. او برای بازدید و مذاکره با کارخانه های بزرگ اتومبیل سازی راهی اروپا شد. آلمان، ایتالیا و فرانسه مقصد سفر احمد خیامی بودند اما سفرش در چرخشی ناگهانی به بریتانیا رسید. در میان جلسه ای که در آلمان با هیات مدیره فورد داشت، رییس کارخانجات هیلمن انگلیس یعنی لرد روتس، طی یک تماس تلفنی با احمد خیامی خبر از طرح یک مدل جدید اتومبیل با موتوری قدرتمند داد. مذاکرات با کمپانی هیلمن موفقیت آمیز بود و در نتیجه آن، پیکان متولد شد. ساخت و تولید پیکان در اردیبهشت سال ۱۳۴۶ آغاز گردید و به سرعت نبض خیابان ها را در دست گرفت. پیکان تبدیل به یکی از مهم ترین نمادهای صنعتی شدن ایران شد و در بسیار مورد استقبال بازار خودرو قرار گرفت.

سرنوشت پیکان و برادران خیامی

رویای احمد خیامی اما نیمه کاره ماند. چراکه برادران خیامی به اختلاف خوردند و در سال ۱۳۵۱ از یکدیگر جدا شدند. با این حال احمد خیامی کارآفرینی بود که نمی توانست بیکار بنشیند و  در سال های میانی دهه پنجاه خورشیدی، مبلیران و بیمه آسیا را راه اندازی کرد. کمی بعد نیز فروشگاه های زنجیره ای کوروش را تاسیس نمود.

پس از انقلاب سال ۵۷، سرمایه های میلیاردی خیامی ها به همراه کارخانجات آن ها مصادره شد. احمد خیامی به تورنتو رفت و در سال ۱۳۷۹ در حالیکه از بیماری سرطان رنج می برد، درگذشت. محمود نیز به بریتانیا مهاجرت کرد و توانست به تجارت هایی دست بزند. او بنیاد خیامی را تاسیس کرد و از این طریق بانی ساخت بیمارستان و مدرسه در ایران شد. محمود خیامی سرانجام در سال ۱۳۹۸ در لندن دیده از جهان فرو بست. میراث خیامی ها یعنی ایران ناسیونال به ایران خودرو تغییر نام داد و هنوز با تمام فراز و نشیب ها پا بر جا مانده. امروز نیز هنوز بزرگترین تولید کننده اتومبیل در ایران محسوب می شود. شرکتی که از مونتاژ اتوبوس شروع کرد و تبدیل به بزرگترین واحد صنعتی داخل کشور شد. پیکان تقریبا با همان شکل و شمایل تا سال ۱۳۸۴ تولید شد و سرانجام در زمان ریاست جمهموری سید محمد خاتمی به موزه رفت.

خودرو پیکان از آغاز تا پایان

آخرین پیکان

 

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
شما برای ادامه باید با شرایط موافقت کنید

فهرست